appel en broodje voor de dorst

Het was duidelijk, ik moest vandaag een hoesje uitzoeken bij singlehoesjes.nl. Ik las zondag op Facebook dat Peter ongemerkt de 5000 was gepasseerd. Een diepe buiging vanaf de redactie! Ik hield tot juli 1994 een kaartenbak bij van de singles, vandaar ook 20YAT, maar in die laatste maand raakte ik achter terwijl de plaatjes bij tientallen tegelijk binnenkwamen. Ik had echter al wel beslist welke single nummer 2000 mocht worden: 'Go Back' van Crabby Appleton. Hij heeft het kaartje nooit gekregen, bij 1920 liep het spaak...

Hoe komt Soul-X aan zijn naam? Tsja, van 1994 tot en met 1996 bereed hij een Solex. In het begin een wrak, een 'zwanenhals' uit 1958, maar vanaf juli 1994 een betrouwbare Oto uit 1966. Het automatische heeft niks met schakelen te maken, maar met een choke die zichzelf regelt!

Twee hobby's in één klap. Lekker toeren door Friesland en onderweg singles sneupen. Zoals deze donderdag in augustus 1994. Omdat niet ieder benzinestation de juiste mengsmering heeft, neem ik een liter in een jerrycan mee. Deze past precies in een oude fietstas van mijn moeder. Ik rij naar Heerenveen, koop ondermeer 'Jeepster' van T.Rex met fotohoes, en stop de aanwinsten in de fietstas. Tussen Heerenveen en Jubbega knort mijn maag en grijp naar de boterhammen in de fietstas. Pas bij de vierde hap realiseer ik me dat ik het niet verbeeld. De jerrycan is gaan lekken en is in het brood en de singles gaan zitten!

Later die dag koop ik Crabby Appleton, maar hou hem buiten de fietstas. Gelukkig dat ik deze anekdote heb, want over de groep zélf valt weinig te melden. Michael Fennelly is tot 1969 lid van de legendarische Westcoastgroep The Millennium. In dat laatste jaar vindt hij aansluiting bij Stonehenge, een band uit Los Angeles. De naam komt uit een stripverhaal. Crabby Appleton maakt twee albums voor Elektra. 'Go Back' bereikt slechts nummer 36 in de Billboard, maar boert in Nederland beter! Hier komt hij nét niet in de top tien.

'Go Back' is één van de weinige liedjes die 41 jaar later nog altijd fris en actueel klinkt. Hij had zo weer de nieuwe Alarmschijf kunnen zijn!

Eindstreep: oktober 2010

Voordat we gaan terugkijken op vorig jaar oktober, eerst een korte blik in de nabije toekomst. Hoewel de bewoners van de Rembrandtstraat vorige maand zijn ingelicht over de onmiddelijke verhuurstop en verhuispremie, denk ik dat ik hier nog wel ga overwinteren. Wél is er een kleine verhuizing op Soul-xotica. We hebben 'recenzeuren' alleen in maart gebruikt bij The Deaf. Vanaf komend weekend heet die rubriek 'recent gezeurd'. 'Recenzeuren' wordt volgend jaar een onregelmatig terugkerende rubriek over concerten die ik van 1992 tot 1998 kritisch heb mogen beoordelen.

Dan even over de Schijf van 5. Na zondag zijn er nog twee met woorden van het leesplankje. Daarna volgen zes zondagen met een Schijf van mijn persoonlijke favorieten uit twee maanden. Zondag 27 november beginnen we bij januari en februari en we ronden af op Nieuwjaarsdag. Vanaf 8 januari is er weer een verse Schijf. Telefoongeluiden, Suzanne in alle variaties, verscheidene dieren... Inspiratie té over!

Op woensdag 13 oktober 2010 schreef ik 'dat ik niet uit de kast kwam', maar de wereld, en vooral Soul-xotica, MOEST weten hoe 'vrouw' ik mij voelde. Op een ogenblik ging het mijzelf ook storen. Tegenwoordig maak ik mijn uitstapjes in alle rust en heb al een jaar geen spijkerbroek aan gehad. Verder deed ik eind oktober een opruiming van hoesjes die ik had gedownload, maar nog niet gebruikt. En ontstond heel spontaan 'kleur bekennen'.

1. California-Joni Mitchell (Kleur bekennen: blauw, 24-10-10)
2. Expo K'71-Hermann Gehlen (Sluikreclame, 18-10-10)
3. The Pyramid Song-Radiohead (Herhaalrecept, 10-10-10)
4. I Can't Help Myself-Kelly Family (Ken't niet helpen, 5-10-10)
5. Crazy In Love-Antony & Johnsons (Drama-Truus par excellence, 7-10-10)
6. The Story In Your Eyes-Moody Blues (Letters I've written, 14-10-10)
7. Days Of Pearly Spencer-David McWilliams (Opruiming 3, 21-10-10)
8. Red Chair Fade Away-Bee Gees (Kleur bekennen: rood, 30-10-10)
9. She Is Still A Mystery-Lovin' Spoonful (Opruiming 9, 29-10-10)
10. 12.30-Mamas & The Papas (Opruiming 8, 28-10-10)
* Afvallige van de maand: cd 'Cosmic Egg'-Wolfmother (Mama wat heeft u grote oren, 17-10-10)

Schijf van 5: bel

Een moeilijke Schijf? Op het eerste gezicht niet. Als ik meteen drie favorieten weet te bedenken, dan zijn die twee anderen vaak ook eenvoudig. De twee lage bellen zijn volstrekt inwisselbaar. Van die top drie hebben de hoogste twee al hun portie aandacht gehad in ruim anderhalf jaar Soul-xotica en dus mag de middelste voor fotomodel spelen. Het is natuurlijk ook een fijn excuus om zo'n hoesje uit de Bee Gees-collectie van singlehoesjes.nl te gebruiken!

Voor vijf moest de redactie even bijeenkomen. Ach vooruit, waarom niet? 'Giddy Up A Ding Dong' gaat toch echt over een bel, maar de collega's stemden tegen. Soul-X blijft echter een tikkeltje eigenwijs en plakt Princeheerlijk een E achter het bewuste woord. De E als in Sheila E. Haar 'The Belle Of St. Mark' (1985) mag deze week op vijf.

The Byrds inwisselbaar? Nee, dat gaat me te ver. Tóch kan ik me meer memorabele momenten voor de geest halen dan 'The Bells Of Rhymney' van de elpee 'Mr. Tambourine Man' (1965).

Die keurige broertjes Gibb met hun zoete muziek, die associeer niet gauw met drugs en alcoholisme. Toch had ieder van de drie rond 1970 zijn eigen gevecht. Robin gebruikte speed en vluchtte tijdens een sessie de studio uit met een compositie. Deze verschijnt drie weken later als zijn debuutsingle en is een doorslaand succes: 'Saved By The Bell' uit 1969 stond toen op 1, maar vandaag op 3.

Gelukkig hadden ze een bel in de titel, anders was het bijna ondoenlijk geweest om één titel van 'Spires That In The Sunset Rise' van die gelijknamige groep uit 2004 te kiezen. Het album is als een tikkende tijdbom met als climax de uitsmijter 'Bells Don't Ring At Night'. Dat nummer moet overdag zijn opgenomen, want ik hoor ze écht!

Gaat er dan echt niets boven Radiohead? 'How To Disappear Completely' is sinds jaar en dag mijn ultieme nummer één, er is geen andere compositie die feilloos opsomt wat ik in muziek wil horen. 'Kid A' (2000) was een conceptalbum over een willekeurig leven met een prettig uitzicht op het einde. Bij 'Morning Bell' is het album bijna afgelopen, maar voor de groep was het niet af. Op 'Amnesiac' verscheen een tweede versie van 'Morning Bell', maar ik hou het bij het origineel.

Nu we al negen woorden hebben geleerd, is het tijd voor een geletterde Schijf. Volgende week vijf titels met boek.

De Video Draait: The Dead Girl

Gisteravond dacht ik even de sleutel naar de schatkamer te hebben gevonden. Vier films op rij en de ene nog indrukwekkender dan de andere. Ik kreeg donderdagavond onverwacht een compliment van de videoboer over mijn filmkeuze. Naar een andere klant toe omschrijft hij het als overwogen met een voorkeur tot filmhuis. Waarop ik kan aanvullen dat het plot niet onmiddelijk duidelijk moet zijn, liefst een verrassing en met zwarte humor. Zo zou ik de avond kunnen samenvatten.

'Dogtooth' (Griekenland, 2009, 89 min.) is niet voor de Canal+ en SBS-kijker bestemd. Een in alles vervreemde(nde) film over een echtpaar die hun jongvolwassen zoon en twee dochters van de buitenwereld afgesloten houden. Ze leren alternatieve woorden. Een zee is een fauteuil, een keyboard een vagina en betekent het platte woord voor het laatste een grote lamp. Soms hilarisch, soms wreed en de finale...? Nee, dit is voor de doorgewinterde filmfreak.

In 'Flashbacks Of A Fool' (Engeland, 2008, 108 min.) gaat Daniel Craig als Joe Scott terug in de tijd naar onbezonnen jeugddaden. Hij wil in het reine komen met zichzelf, maar ik zie het punt niet. Iets met gedane zaken... Wél weer goed geacteerd!

Bij 'Oesters Van Nam Kee' was het mijn kritiek, eveneens bij 'Twelve', teveel losse verhalen in een snelle film. Stel je voor: Hooligan Griffin wordt per abuis in een voedselpakket in Bosnië gedropt, aldaar doet Jerry verslag voor de BBC, is Jerry's vrouw eenzaam en zoekt troost bij de vader van klasgenootjes van haar dochter, als dokter krijgt die te maken met vluchtelingen die hun ongeboren kind willen doden, vliegen een Bosnische en Servische buurman mekaar op de zaal in de haren en wordt een andere Bosniër verliefd op de dochter van een minister die werkt als verpleegster. 'Beautiful People' (Engeland, 1999, 103 min.) is snel, maar geen kluw spaghetti. Ieder verhaal wordt compleet verteld, althans, de informatie die ertoe doet. Echt een meesterwerkje!

'The Dead Girl' (VS, 2006, 93 min.) is nóg overzichtelijker. De personages zijn afzonderlijke hoofdstukken. Als ze eenmaal zijn behandeld, komen ze niet meer terug. Op eentje na dan... De mysterieuze Arden ontdekt het lichaam van de dode vrouw. Voor haar is dat de sleutel naar een nieuw bestaan. Leah werkt in het mortuarium en meent in het dode meisje haar verdwenen zus te herkennen. Haar wereld stort in als dat niet zo blijkt te zijn.

Ruth vindt het al wazig als haar man dagen en nachten weg blijft en dan doet ze een schokkende ontdekking. Ze twijfelt even, maar besluit het bewijs te verbranden. Offert ze haar eigen geweten op door haar nachtjapon en ondergoed op het vuur te gooien? Dan Krista's moeder, het lijk is geïdentificeerd als haar dochter die tien jaar geleden van huis weg liep. Zij wil weten hoe haar dochter heeft geleefd en komt terecht in een smerig motel. Dat Krista drugs gebruikte en prostituee was, is voor haar een schok. Als blijkt dat ze een kleindochter heeft, neemt ze de zorg over van het weeshuis.

Dan tenslotte de 'dead girl' tijdens haar laatste etmaal. Een junkie, dat is duidelijk, bezeten van kinderen en vooral haar eigen dochter. Door motorpech moet ze liften en stapt in bij de verkeerde man.

de skoet-skoet

Begin juli 1997. Ik zal meewerken aan een boek over de Friese popgeschiedenis. Door de laksheid van enkele medewerkers, waaronder de heer Louwsma, verschijnt dit boek veel later. En zonder zijn bijdrage. Dat moest in eerste instantie een schets worden van de popscene in de Zuidwesthoek van de jaren zestig. Ik heb daarover een fijn onderhoud met visboer/tekstdichter/zanger Doede Bleeker. Terug van Stavoren naar Jutrijp passeer ik Molkwerum. Bij antiek- en jukeboxboerderij De Marpleats koop ik een paar singles en raak tot over mijn oren verliefd.

Ondanks dat ze nog maar 14 is, staat ze ontzettend jaren vijftig te doen. Zij is een Vespa PK 50 S uit 1983, een lichte uitvoering van de oerscooter. Melkwit met een beetje bruin, ze roestte toen al. Vraagprijs is 650 gulden, alleen moet de accu eerst worden opgeladen. Dat is tien dagen later nog altijd niet gebeurd. Ik begin me af te vragen... Hoezo een kickstarter? Als ik het 'mede-musketier' Jan Van Dijken vertel, kijkt die verbaasd op. ,,Het is dan de eerste PK 50 met een accu".

Zaterdagmiddag 26 juli. Jan en ik gaan met de trein naar Molkwerum. Hij had gelijk, geen accu, na vier keer trappen slaat ze aan. De koop wordt gesloten en Jan stapt op de trein. In Koudum vul ik de tank, na Oudega (plm. 18 kilometer vanaf Molkwerum) verzuipt ze. Zwager Albert haalt me met de aanhangwagen. De volgende dag blijkt dat het een sterke machine is, het benzinefilter zit vol met drab. Een nieuwe kotst ze in twee dagen vol en daarna... Geen enkel probleem meer! We tuffen naar Steenwijk en in oktober naar Ruigoord en het kraakavontuur in Amsterdam.

In december zit er even een dame op de buddyseat, maar na een dronkemansactie gaat Syl liever met de taxi! Even na kerst verzuipt de Wesp zich opnieuw. Baas gaat naar Engeland en zij staat twee jaar bij oom Jelte in de schuur.

In 2000 haal ik haar naar De Bilt. Rust roest. En niet een beetje ook! Waar 1997 probleemloos was geweest, daar heeft ze nu kuren aan de lopende band. Ik probeer haar voor minimaal 300 gulden te verkopen, zonder succes. Zo gaat ze in juni 2000 mee naar Tuk en staat zestien maanden in sneltreinvaart te roesten in de garage. Ik leer Robert kennen, een Vespa-fanaat. Onder beding dat hij haar niet zal verkopen, schenk ik Robert op 13 oktober 2001 de Vespa.

Ze staat jaren bij hem in de hal en verhuist dan naar buiten. Het doet pijn. In 2004 krijg ik nog eenmaal de geest. ,,Eens gegeven blijft gegeven", antwoordt Robert. En zo staat ze nog zeven jaar in weer en wind af te vallen.

Gisteravond, een klepper met de brievenbus. Het is Robert.
,,Gerrit, ik heb je toestemming nodig, het geld is ook voor jou, maar ik kan de scooter verkopen. Honderdvijftig euro". Een bonk roest! Driehonderdendertig gulden. Dat is de helft! Vóóral doen, Robert, strakke actie!

20 Years Ago Today: 548-550

Het is bijna een jaar geleden dat ik het concept voor 20 Years Ago Today bedacht. Een manier om 'exotische' singles te koppelen aan herinneringen aan dat prachtige jaar 1991. Na vandaag hebben we nog veertig te gaan, héél veel re-issues, maar 1992 is ook al gereconstrueerd. In dat jaar kocht ik ongeveer 450 singles, dus we zijn nog maar net begonnen? Vandaag maak ik oktober 1991 even af, volgende week weer een verse!

Steenwijk heeft evenveel kerken als kroegen, in Sneek is dat minder. Toch twijfel ik tussen doopsgezind of baptisten. Het gaat om de kleine kerk aan de Singel. Ze hebben jaarlijks rond deze tijd een rommelmarkt en er ligt ieder jaar één interessante single. Volgend jaar is dat de duizendste: 'Blue Moon' van The Marcels. In 1991 is dat deze van Status Quo. Met het enthousiaste verhaal van John Peel op de achterzijde van het hoesje.

Nummer 549 is weer een single van Bea uit de vijf gulden-bak van Sunrise: 'Storm And Thunder' van Earth & Fire. Over die plaat hou ik het kort. Volgens mij heb ik die een paar maanden geleden nog genoemd in een bericht over mijn onweersrituelen?

Het afgelopen jaar ontviel ons Gerry Rafferty. Eén van de prijsnummers van diens' klassieke elpee 'City To City' (1978) is mijns inziens de nummer 550: 'Right Down The Line'. Niet zo stukgedraaid als 'Baker Street'. Ik neem hem op de laatste dag van oktober voor een gulden mee bij Sunrise.

Oktober 1991. Er wordt een vruchteloze poging gedaan om de cassette-single te doen slagen, het nieuwe minidisc-systeem van Sony is een flop en de compact disc is de grote winnaar. Platenmaatschappijen brengen nauwelijks meer albums op vinyl uit. In Sneek begint komende maand de uitverkoop. Looper ruimt al het vinyl op en V&D volgt op de voet. Dit zal de komende maanden een rol spelen in 20 Years Ago Today!

Het Keulse gedonder: afkicken!

Wellicht had ik de foto's beter kunnen omwisselen, hoewel ik een halve dag na Soul City in gedachten nog steeds op het feest ben. Ik ben uiterst voorzichtig, met zaklamp, in bed gekropen en dit heeft me uitbetaald! Mijn kamergenoten zijn in alle rust vertrokken als ik om twaalf uur ontwaak. Ik heb nog een broodje kaas in de tas, koffie drink ik in de kiosk op de hoek, waar ik eveneens batterijen haal. De winkels zijn dicht en na een blik op de kaart stap ik op de metro naar Schlebusch. Dat is een half uur vanaf de Neumarkt en ligt op de stadsgrens nabij bossen. Om half twee strijk ik neer op een terrasje, de zon is heerlijk, met koffie en worst.

De eerste vijftig bezoekers kregen een cd met een mix van dj Matt Fox. Terwijl ik het bos in wandel, luister ik naar zijn aangename keuze van voornamelijk onbekende Phillysoul, maar de batterijen laten het na een half uur al afweten. De andere discman wil ook niet meewerken, dus dan maar de telefoon. Ik doorkruis twee bossen en een dierenpark en kom uit bij een metrohalte. Daar is echter geen kaartautomaat en dus loop ik verder. Om een lang verhaal kort te maken: Ik ben de ruim vijftien kilometer heerlijk terug gelopen.

Terug in de stad eet ik een lasagne. Schuin er tegenover zit een kroeg met de naam 'My Lord'. Ik móet naar binnen. Het is inderdaad een 'Milord', een homobar. Niet overdreven, hoewel er geen damestoilet is, wél de aankondiging van een travestie-act. Om klokslag tien uur stap ik Meininger weer binnen. Een sterke curry-geur drijft me de neus binnen. Mijn kamergenotes zijn drie Indiase vrouwen. Om daarbij in slaap te vallen? De knoflookgeur is overweldigend, ze snurken in harmonie en laten scheten. Ik heb slecht geslapen, ondanks dat ik doodop was!

Even na elven stap ik op de trein naar Mönchengladbach. Een Nederlander tegenover me beweert dat vanuit Neuss een directe trein naar Venlo gaat. Ik twijfel, maar stap uit. We moeten drie kwartier wachten. Volgende halte: Mönchengladbach. Tja, ik had mijn intuïtie moeten volgen. De rest van de reis gaat voorspoedig, tussen Nijmegen en Zwolle zelfs met Numark. Om kwart over vijf stap ik uit in Steenwijk.

We gaan vóór juli zeker eens terug naar Soul City!