donderdag 1 januari 2026

Week Spot: Lenny & The Illustrators


In het nieuwe jaar kan ik het over iemand anders gaan hebben, maar ik vermoed dat ik dit later in het jaar veel vaker ga doen. Denk aan de 'Honderd achteruit'. Buiten waar en wanneer ik het plaatje heb gekocht, gaat dat vaak over de groep of artiesten. Ik heb nog altijd niet de Week Spot aangekondigd met een bericht, hoewel ik het gegeven heb genoemd in de 'Singles round-up' met deze single. Over de groep zélf is helemaal niets te schrijven. Er is niemand geboren, opgegroeid en overleden in de groep. Het komt uit een doosje. Of is het dan toch minder eenvoudig dan dat menigeen denkt? Zelf ben ik ook al ruim twee jaar creatief met AI en wil graag een lans breken voor kunstenaars die het als creatieve tool gebruiken in plaats van 'even snel en gemakkelijk'. Ik ga in het eerste deel vertellen over mijn eerste ervaringen met AI om me daarna te richten op de man die schuil gaat achter de 'Fantasy Soul' en Riker Records. De eerste Week Spot van 2026 is 'Coz I'm Ready' van Lenny & The Illustrators uit 2025. 

Angst voor het onbekende. Ook ik sta in eerste instantie niet te trappelen als ik hoor over Artificial Intelligence. Het wordt vaak gebracht in de context van een 'gevaar' dat mogelijk 'intelligenter' wordt dan de mens en onze taak zal overnemen. Een tendens die we eerder hebben gezien met de computer, de robot en het internet. De onheilsprofeten zijn nog altijd aanwezig in de media. De afgelopen dagen heb ik geluisterd naar de Drentse 1000 op RTV Drenthe en bij het draaien van 'Radar Love' van Golden Earring stelt iemand de vraag welke andere nummer 1-hits de band heeft gehad. 'Dat moet ik even vragen aan ChatGPT', is het antwoord van zijn collega. Het antwoord dat volgt is incorrect. 'Dong Dong Di Ki Di Gi Dong' wordt niet genoemd en opeens is 'Buddy Joe' een nummer 1 geworden. Een Engelse collega vraagt ChatGPT op een zeker moment naar de nummer 1 in Nederland van een bepaalde datum en confronteert me hiermee. Het antwoord van ChatGPT is een single die niet eens in de top twintig heeft gestaan. Deze voorbeelden zijn onderdeel van mijn specialisme en ik stoor me dus aan de foutieve antwoorden. Het maakt dat ik absoluut geen gebruik wil maken van ChatGPT, want als het bovenstaande antwoorden niet eens correct kan geven? 

Een Facebook-vriend is in de zomer van 2023 al bezig met het maken van illustraties aan de hand van AI. Het is september 2023 als ik me een middag verveel en rondhang op het internet. Ik ga eens op zoek naar een AI-programma om foto's te creëren. Natuurlijk moet het voor nop zijn en bij een paar pagina's zit ik binnen vijf pogingen aan mijn limiet. Het bewerken van de resultaten en het opslaan op het eigen systeem zijn ook gevallen waar ik tegenaan loop. Ik vind uiteindelijk toch een pagina waar ik gratis gebruik van kan maken maar wel met een hoop controle. Dan kondigt dat aan dat het arsenaal van 'bad words' verder wordt aangevuld. Een 'boot' (de Engelse laars) is één van de vele woorden waardoor het niet meer mogelijk is om een personage een laars te laten dragen. Als het riekt naar geweld of seksualiteit dan komt het op de lijst terecht. Dan ben ik er snel klaar mee. 

Ik ga op zoek en kom uit bij Freepik. Het heeft niet alleen een AI-generator maar tevens een ruime bibliotheek aan bestaande foto's. Als je op Google zoekt op een afbeelding krijg je 'stockphotos' met een watermerk. Bij een betaald lidmaatschap kun je onbeperkt dergelijke foto's downloaden en gebruiken. De kosten van de licentie zit bij het lidmaatschap inbegrepen. Als ik met Freepik ga werken, heeft AI al een vlucht genomen in de afgelopen drie maanden. In het héle begin moet je nog een 'negative prompt' invullen. Ik denk dat het documentje nog ergens heb dat ik moest toepassen. Het juiste aantal ledematen en vingers aan handen zijn een loterij bij AI in het uiterste begin. Ik heb eens twaalf vingers aan één hand geteld! En sommigen blijken zelfs een verborgen derde arm te hebben in de borstkas. Als ik nu kijk naar de creaties uit 2023 en begin 2024 dan vind ik de gezichten slecht gedetailleerd. De ogen lijken glazig. Inmiddels zijn we twee jaar verder en hebben we Nano Banana en Seedream erbij gekregen. Nu wordt het gevaarlijk. Je zou in principe iemand kunnen afpersen met 'foto's' van hem of haar in een bepaalde activiteit of omgeving. Het is bijna niet meer van echt te onderscheiden. Een gecreëerde nieuwsfoto voor een krant ligt dan ook op de loer...

AI is enerzijds als een computer. Je kan een computer gebruiken als rekenmachine of tekstverwerker maar ook een bepaald systeem laten aansturen. Als dat laatste 'slecht' is, wil nog niet zeggen dat het evenmin 'slecht' is als tekstverwerker. Ik juich dus niet iedere vorm van AI toe. Zie mijn kritiek jegens ChatGPT. Als creatieve tool zou ik AI willen vergelijken met een synthesizer. Met een stopcontact en vijf vingers hoef je geen volledige band samen te stellen of een orkest om zelf muziek te kunnen maken. Verwacht dan echter ook geen verfijnd resultaat, want daarvoor heb je wel weer muzikanten nodig. Om alles uit een synthesizer te halen moet je een creatieve en muzikale basis hebben. In de jaren van de house hoor je het vaak voorbij komen: Standaard basloopje en een paar willekeurige aanslagen op een toetsenbord en de nieuwe dance-hit is klaar. Het is echter niet te vergelijken met wat bijvoorbeeld Jean Michel Jarre uit een synthesizer haalt. Voor de laatste is het niet even gemakkelijk scoren of pretenderen dat hij een orkest gaat vervangen. Een 'digital creator' die gebruik maakt van AI als creatieve tool krijgt van mijn een duimpje omhoog. Het 'U vraagt, wij draaien'-concept is verre van authentiek en is vaak een samenraapsel van bekende gegevens. 

Zo kom ik uit bij Colin Day. Hij is inmiddels 67 jaar oud en werkt zijn hele halve leven als producent van commercials. Hij heeft dus een specialisme in het schrijven van 'catchy' liedjes van maximaal 35 seconden. Het is zijn eigen vrouw, Emma, die hem jaren geleden heeft uitgedaagd om eens een volledig liedje voor haar te schrijven. Sindsdien is het een familietraditie geworden in het gezin Day. Deze nummers zijn echter nooit gedeeld met het publiek. Dan maakt hij kennis met AI-software voor muziek en opeens gaat het kriebelen. Day is van oudsher een Northern Soul-liefhebber en opeens is het mogelijk om een authentiek klinkende sixties-opname te maken. Lenny & The Illustrators is in februari 2025 het eerste resultaat. Aanvankelijk denkt iedereen dat het werkelijk een onuitgebrachte opname is van lang geleden. Het is echter een tekst van de hand van Colin Day. Sommige instrumenten heeft hij zelf gespeeld en toegevoegd aan de mix, maar de zangers en zangeressen van zijn platen komen uit het kunstmatige brein van de software. Het ontaardt in een controverse. Mijn bevriende labeleigenaren spreken zich openlijk uit tegen deze AI-producties en ik ga in eerste instantie mee in hun verhaal. Dan zie ik een interview van Kev Roberts met Colin Day en ben ik ook overtuigd. Sterker nog: Ik herken het wel een beetje bij mijn eigen foto- en videobewerking. Zonder creatieve basis krijg je eenheidsworst. Mét een creatief brein maak je iets 'nieuws'. Inmiddels is het zover dat de 555 reguliere singles en 55 demo's al weken vóór de releasedatum zijn uitverkocht. Platenlabel Charly heeft de eerste Riker-elpee net uitgebracht met alle zestien kanten van de afgelopen singles. De volgende twee komen volgende maand uit maar zijn al uitverkocht. 

Geen opmerkingen:

Een reactie posten